کلینیک تخصصی لک و پیس (Vitiligo) و سلول درمانی
لک و پیس یا ویتیلیگو (Vitiligo) یک بیماری پوستی مرتبط با از بین رفتن یا کاهش عملکرد سلول‌های رنگدانه‌ساز پوست، یعنی ملانوسیت‌ها، است که باعث ایجاد لکه‌ها و نواحی سفید یا کم‌رنگ روی پوست می‌شود. این بیماری می‌تواند صورت، دست‌ها، پاها، اطراف چشم و دهان، نواحی تناسلی و سایر قسمت‌های بدن را درگیر کند و در بعضی افراد موهای ناحیه مبتلا نیز سفید یا خاکستری شود.
ویتیلیگو یک بیماری خودایمنی است، اما ایجاد آن معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست. زمینه ژنتیکی، اختلالات سیستم ایمنی، استرس اکسیداتیو و برخی عوامل محیطی در ایجاد و پیشرفت بیماری نقش دارند. بنابراین نمی‌توان ویتیلیگو را صرفاً یک بیماری ارثی دانست؛ داشتن سابقه خانوادگی می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد، اما به این معنی نیست که بیماری حتماً از والدین به فرزند منتقل می‌شود. پژوهش‌های جدید نیز بر تعامل پیچیده عوامل ژنتیکی و ایمنی در ویتیلیگو تأکید دارند.
در کلینیک سلامت، هدف از درمان ویتیلیگو صرفاً از بین بردن ظاهر لکه‌ها نیست؛ بلکه ابتدا باید مشخص شود که ضایعات واقعاً ناشی از ویتیلیگو هستند، بیماری فعال است یا پایدار، چه نواحی‌ای درگیر شده‌اند و کدام روش درمانی با شرایط فرد تناسب بیشتری دارد.
درمان ویتیلیگو برای همه بیماران یکسان نیست. نوع بیماری، مدت و فعالیت آن، محل لکه‌ها، وسعت درگیری، سن و شرایط عمومی فرد در انتخاب روش درمان نقش دارند. هدف درمان می‌تواند کنترل پیشرفت بیماری، جلوگیری از ایجاد لکه‌های جدید و بازگرداندن رنگ پوست باشد؛ اما هیچ روش درمانی را نمی‌توان برای همه بیماران به‌عنوان درمان قطعی یا تضمین‌شده معرفی کرد.
رویکرد علمی و فردمحور در درمان لک و پیس
ویتیلیگو که در فارسی با نام‌های لک و پیس، پیسی، برص و ویتیلیگو نیز شناخته می‌شود، نوعی اختلال کاهش یا از دست رفتن رنگدانه پوست است. در این بیماری، ملانوسیت‌ها که وظیفه تولید ملانین را بر عهده دارند، آسیب می‌بینند یا از بین می‌روند و در نتیجه قسمت‌هایی از پوست رنگ طبیعی خود را از دست می‌دهند.
لکه‌های ویتیلیگو معمولاً به شکل نواحی روشن یا کاملاً سفید دیده می‌شوند. در مراحل فعال بیماری ممکن است بعضی ضایعات حاشیه نامشخص‌تر یا حتی حالت صورتی و سه‌رنگ داشته باشند. پوست بدون رنگدانه نیز نسبت به نور خورشید حساس‌تر است و راحت‌تر دچار آفتاب‌سوختگی می‌شود.
علت دقیق شروع ویتیلیگو هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است. شواهد علمی نشان می‌دهد که بیماری حاصل تعامل عوامل مختلف است و اختلال سیستم ایمنی، زمینه ژنتیکی، استرس اکسیداتیو و عوامل محیطی در روند آن نقش دارند. در ویتیلیگو، سلول‌های ایمنی به‌ویژه سلول‌های T می‌توانند در آسیب به ملانوسیت‌ها نقش داشته باشند.
بنابراین، نسبت دادن ایجاد پیسی به یک علت ساده مانند «استرس»، «کمبود یک ویتامین» یا «یک ماده غذایی خاص» از نظر علمی دقیق نیست. استرس یا برخی عوامل محیطی ممکن است در برخی افراد با شروع یا تشدید بیماری ارتباط داشته باشند، اما علت واحد و قطعی برای همه بیماران وجود ندارد.
ویتلیگو دارای زمینه ژنتیکی است، اما الگوی آن مانند بیماری‌هایی که مستقیماً از والدین به فرزند منتقل می‌شوند نیست. مطالعات ژنتیکی، تعداد زیادی از نواحی ژنومی مرتبط با خطر ویتیلیگو را شناسایی کرده‌اند و نشان می‌دهند که عوامل ژنتیکی و ایمنی در کنار عوامل محیطی در بروز بیماری نقش دارند.
به همین دلیل، وجود سابقه ویتیلیگو در خانواده می‌تواند احتمال ابتلا را افزایش دهد، اما به معنی ابتلای قطعی سایر اعضای خانواده نیست.
ویتیلیگو از نظر الگوی درگیری به چند شکل دیده می‌شود. شناخت نوع بیماری برای انتخاب مسیر درمان اهمیت دارد.
| نوع ویتیلیگو | ویژگی اصلی |
|---|---|
| ویتیلیگو غیرسگمنتال | شایع‌ترین نوع؛ لکه‌ها می‌توانند در دو طرف بدن و نواحی مختلف ایجاد شوند. |
| ویتیلیگو سگمنتال | معمولاً یک طرف بدن یا یک ناحیه مشخص را درگیر می‌کند و اغلب پس از دوره‌ای از فعالیت به ثبات می‌رسد. |
| ویتیلیگو موضعی | تعداد محدودی لکه در یک یا چند ناحیه ایجاد می‌شود. |
| ویتیلیگو منتشر یا ژنرالیزه | لکه‌های بدون رنگدانه در قسمت‌های مختلف بدن پراکنده می‌شوند. |
| ویتیلیگو آکروفاسیال | درگیری بیشتر در دست‌ها، پاها و نواحی صورت دیده می‌شود. |
| ویتیلیگو یونیورسال | نوع نادر با از دست رفتن بخش بسیار زیادی از رنگ طبیعی پوست. |
| ویتیلیگو مختلط | ترکیبی از الگوی سگمنتال و غیرسگمنتال. |
ویتیلیگو غیرسگمنتال شایع‌ترین نوع است و می‌تواند به صورت موضعی، منتشر یا یونیورسال دیده شود. در نوع سگمنتال، ضایعات معمولاً در یک طرف بدن ایجاد می‌شوند و پس از یک دوره گسترش اولیه ممکن است پایدار شوند.
ویتیلیگو می‌تواند تقریباً هر قسمت از پوست را درگیر کند. صورت، دست‌ها، انگشتان، پاها، اطراف چشم و دهان، لب‌ها، آرنج، زانو و نواحی تناسلی از محل‌هایی هستند که ممکن است درگیر شوند. همچنین در برخی افراد موهای موجود در ناحیه مبتلا نیز سفید می‌شود.
خیر. هر لکه سفید یا روشن روی پوست الزاماً ناشی از ویتیلیگو نیست. برخی بیماری‌های قارچی، تغییرات پس از التهاب یا آسیب پوستی و بعضی اختلالات رنگدانه‌ای نیز می‌توانند با لکه‌های روشن روی پوست ظاهر شوند.
به همین دلیل، پیش از شروع درمان لک و پیس، تشخیص صحیح اهمیت زیادی دارد. پزشک ممکن است بر اساس معاینه پوست و در صورت نیاز با استفاده از لامپ وود (Wood's lamp) نواحی کم‌رنگ یا بدون رنگدانه را بهتر بررسی کند. در بعضی افراد نیز با توجه به سابقه و علائم، آزمایش‌های تکمیلی درخواست می‌شود.
تشخیص معمولاً بر اساس شرح حال و معاینه پوست انجام می‌شود. پزشک به الگوی لکه‌ها، محل درگیری، سابقه تغییرات و احتمال فعال بودن بیماری توجه می‌کند.
در صورت نیاز، معاینه با لامپ وود می‌تواند به تشخیص بهتر نواحی دچار کاهش رنگدانه کمک کند. همچنین به دلیل ارتباط شناخته‌شده ویتیلیگو با برخی بیماری‌های خودایمنی، به‌خصوص بیماری‌های تیروئید، ممکن است بررسی‌های آزمایشگاهی بر اساس علائم و عوامل خطر فردی توصیه شود.
بله، میان ویتیلیگو و بیماری‌های خودایمنی تیروئید ارتباط شناخته‌شده‌ای وجود دارد. مطالعات و مرورهای سیستماتیک افزایش شیوع اختلالات تیروئید و آنتی‌بادی‌های تیروئیدی را در برخی گروه‌های مبتلا به ویتیلیگو نشان داده‌اند. این موضوع به معنی ابتلای همه بیماران به بیماری تیروئید نیست، اما در برخی افراد بررسی تیروئید می‌تواند اهمیت داشته باشد.
در حال حاضر درمانی که بتواند ویتیلیگو را برای همیشه و در همه افراد به‌طور قطعی از بین ببرد وجود ندارد؛ با این حال، درمان می‌تواند در بسیاری از بیماران باعث بازگشت بخشی از رنگ پوست، کاهش فعالیت بیماری و جلوگیری از ایجاد ضایعات جدید شود.
پاسخ به درمان به نوع ویتیلیگو، محل ضایعات، فعال یا پایدار بودن بیماری و ویژگی‌های فرد بستگی دارد. معمولاً صورت و گردن پاسخ بهتری نسبت به قسمت‌هایی مانند نوک انگشتان، دست‌ها و پاها دارند.
درمان ویتیلیگو می‌تواند شامل یک روش یا ترکیبی از چند روش باشد. انتخاب درمان باید توسط متخصص پوست و بر اساس شرایط هر بیمار انجام شود. توصیه‌های بین‌المللی نیز بر درمان فردمحور و ترکیب منطقی روش‌ها بر اساس نوع و شدت بیماری تأکید دارند.
در برخی بیماران، داروهای موضعی مانند کورتیکواستروئیدها یا مهارکننده‌های کلسینورین برای کنترل التهاب و کمک به بازگشت رنگ پوست تجویز می‌شوند. انتخاب دارو، قدرت آن و مدت مصرف باید توسط پزشک تعیین شود؛ زیرا مصرف طولانی یا نادرست برخی داروهای موضعی می‌تواند عوارضی مانند نازک شدن پوست ایجاد کند.
رکسولیتینیب یک مهارکننده JAK است که برای درمان ویتیلیگو غیرسگمنتال در افراد واجد شرایط مورد استفاده قرار گرفته است. سازمان غذا و داروی آمریکا استفاده از کرم رکسولیتینیب را برای بیماران بزرگسال و کودکان ۱۲ سال به بالا مبتلا به ویتیلیگو غیرسگمنتال تأیید کرده است. پاسخ درمانی ممکن است به چندین ماه زمان نیاز داشته باشد و مصرف آن باید طبق نظر پزشک انجام شود.
نوردرمانی با UVB باریک‌باند یا NB-UVB یکی از روش‌های مهم درمان ویتیلیگو است و به‌خصوص زمانی که نواحی نسبتاً گسترده‌ای درگیر باشند مورد توجه قرار می‌گیرد. درمان با نور باید با دوز و برنامه مشخص انجام شود و معمولاً به چندین جلسه نیاز دارد.
هدف از نوردرمانی تحریک روند بازپیگمنتیشن یا بازگشت رنگ پوست است. سرعت و میزان پاسخ به محل ضایعات، نوع ویتیلیگو و شرایط فرد بستگی دارد.
لیزر اگزایمر 308 نانومتر یا Excimer یکی از روش‌های هدفمند نوردرمانی برای ضایعات محدود ویتیلیگو است. برخلاف فوتوتراپی تمام بدن، انرژی نور در این روش به نواحی موردنظر تابانده می‌شود.
مطالعات مختلف نشان داده‌اند که اگزایمر می‌تواند در بازپیگمنتیشن برخی بیماران مؤثر باشد و ترکیب آن با درمان‌های موضعی نیز در مطالعات مورد بررسی قرار گرفته است. با این حال، انتخاب اگزایمر به‌عنوان بخشی از برنامه درمانی باید بر اساس نوع و محل ضایعات انجام شود.
در بعضی بیماران مبتلا به ویتیلیگو، به‌خصوص در ضایعات منتخب و پایدار که به درمان‌های معمول پاسخ کافی نداده‌اند، روش‌های بازپیگمنتیشن مبتنی بر انتقال سلول‌های رنگدانه‌ساز می‌توانند مورد بررسی قرار گیرند.
در روش‌های سلولی، هدف این است که سلول‌های حاوی ملانوسیت یا سلول‌های مرتبط با تولید رنگدانه از ناحیه مناسب بدن تهیه و به ناحیه دچار بی‌رنگی منتقل شوند. یکی از روش‌های مورد مطالعه، پیوند ملانوسیت-کراتینوسیت اتولوگ است. دستورالعمل‌های عملی منتشرشده برای این روش بر انتخاب دقیق بیمار و مناسب بودن شرایط ضایعه تأکید دارند.
مرور سیستماتیک سال ۲۰۲۴ روی درمان‌های بازساختی ویتیلیگو نیز نتایج امیدوارکننده‌ای برای روش‌هایی مانند انتقال اتولوگ ملانوسیت-کراتینوسیت گزارش کرده است، اما هم‌زمان نشان داده که کیفیت شواهد مطالعات یکسان نیست و برای برخی روش‌های بازساختی به مطالعات بالینی قوی‌تر نیاز وجود دارد.
در کلینیک سلامت، در صورت مناسب بودن شرایط بیمار، امکان بررسی و ارائه روش‌های سلولی برای درمان ویتیلیگو وجود دارد و انتخاب این روش پس از ارزیابی وضعیت بیماری انجام می‌شود.
سلول‌درمانی برای همه بیماران ویتیلیگو گزینه اول نیست. ثبات بیماری، محل و اندازه ضایعات، پاسخ قبلی به درمان و شرایط پوست از جمله عواملی هستند که در تصمیم‌گیری اهمیت دارند.
درمان‌های جراحی و سلولی معمولاً بیشتر در بیمارانی مورد توجه قرار می‌گیرند که بیماری آنها پایدار شده و ضایعات منتخب دارند؛ در بیماری فعال و در حال گسترش، ابتدا باید کنترل فعالیت بیماری در اولویت قرار گیرد.
مانند هر روش پزشکی، روش‌های سلولی نیز کاملاً بدون عارضه نیستند. نوع عارضه به روش برداشت سلول، روش آماده‌سازی، محل درمان و تکنیک انتقال بستگی دارد.
در مطالعات درمان‌های بازساختی، عوارضی مانند درد، قرمزی، تورم یا ناراحتی در محل درمان یا برداشت گزارش شده است. بنابراین عبارت‌هایی مانند «بدون هیچ عارضه» یا «کاملاً بی‌خطر» درباره سلول‌درمانی از نظر علمی قابل دفاع نیستند.
یکی از مهم‌ترین موضوعات در انتخاب درمان، تشخیص فعال یا پایدار بودن بیماری است. ایجاد لکه‌های جدید، بزرگ شدن ضایعات یا نشانه‌هایی مانند پدیده کوبنر می‌تواند با فعالیت بیماری ارتباط داشته باشد.
پدیده Koebner به ایجاد ضایعات ویتیلیگو در محل آسیب یا تحریک پوستی گفته می‌شود و در مطالعات به‌عنوان یکی از نشانه‌های مرتبط با فعالیت بیماری مورد بررسی قرار گرفته است.
در بیماری فعال، تمرکز درمان معمولاً بر کنترل روند بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن است؛ در بیماری پایدار و ضایعات مناسب، روش‌های بازپیگمنتیشن و در برخی موارد روش‌های سلولی یا جراحی می‌توانند مطرح شوند.
پاسخ به درمان در تمام قسمت‌های بدن یکسان نیست. صورت و گردن معمولاً از نواحی‌ای هستند که امکان بازگشت رنگ در آنها بیشتر است، در حالی که نوک انگشتان، لب‌ها، دست‌ها و پاها ممکن است پاسخ دشوارتری داشته باشند.
وجود یا نبود فولیکول‌های مو نیز می‌تواند اهمیت داشته باشد؛ زیرا فولیکول‌های مو می‌توانند منبع سلول‌های رنگدانه‌ساز باشند و به همین دلیل برخی نواحی فاقد مو پاسخ متفاوتی به درمان نشان می‌دهند.
استرس را نمی‌توان به‌عنوان علت قطعی و مستقیم ویتیلیگو معرفی کرد. ویتیلیگو یک بیماری چندعاملی است که زمینه ژنتیکی، سیستم ایمنی و عوامل محیطی در آن نقش دارند. در برخی افراد ممکن است یک عامل استرس‌زا یا محیطی با شروع یا تشدید بیماری هم‌زمان باشد، اما این موضوع به معنی علت بودن استرس برای همه بیماران نیست.
رژیم غذایی به‌تنهایی درمان اثبات‌شده‌ای برای ویتیلیگو نیست. داشتن تغذیه متعادل برای سلامت عمومی اهمیت دارد، اما نباید رژیم‌های محدودکننده یا مکمل‌های مختلف را جایگزین درمان پزشکی کرد.
اگر کمبود تغذیه‌ای یا بیماری زمینه‌ای وجود داشته باشد، پزشک می‌تواند بر اساس شرایط فرد آزمایش یا درمان مناسب را توصیه کند.
خیر. ویتیلیگو یک بیماری خودایمنی است و از طریق تماس پوستی، دست دادن، استفاده مشترک از وسایل، رابطه اجتماعی یا حضور در کنار فرد مبتلا منتقل نمی‌شود.
در حال حاضر روشی وجود ندارد که بتوان با اطمینان از بروز ویتیلیگو پیشگیری کرد. به دلیل نقش عوامل ژنتیکی و ایمنی، نمی‌توان با حذف یک ماده غذایی یا انجام یک اقدام ساده از ایجاد بیماری جلوگیری کرد.
با این حال، محافظت از پوست در برابر آفتاب اهمیت دارد. نواحی فاقد ملانین سریع‌تر دچار آفتاب‌سوختگی می‌شوند و مراقبت مناسب از پوست برای کاهش آسیب ناشی از UV توصیه می‌شود.
ویتیلیگو یک بیماری مزمن است و حتی پس از بازگشت رنگ پوست، امکان کاهش مجدد رنگ یا ایجاد ضایعات جدید وجود دارد. به همین دلیل، موفقیت درمان نباید صرفاً با یک دوره بازپیگمنتیشن سنجیده شود و در برخی بیماران درمان نگهدارنده یا پیگیری طولانی‌مدت اهمیت دارد.
هزینه درمان ویتیلیگو به روش انتخاب‌شده، وسعت نواحی درگیر، تعداد جلسات نوردرمانی یا اگزایمر، داروهای مورد استفاده و در صورت نیاز روش‌های سلولی یا بازپیگمنتیشن بستگی دارد.
به همین دلیل اعلام یک قیمت ثابت برای تمام بیماران دقیق نیست. پس از بررسی نوع ویتیلیگو و شرایط پوست، برنامه درمانی و هزینه تقریبی خدمات قابل توضیح خواهد بود.
برای تسهیل پرداخت هزینه خدمات، امکان پرداخت قسطی برای خدمات این بخش در نظر گرفته شده است. شرایط و نحوه پرداخت با توجه به نوع خدمت و شرایط مراجعه‌کننده هنگام هماهنگی توضیح داده می‌شود.
چرا کلینیک سلامت برای درمان لک و پیس در اصفهان؟
تیم تخصصی کلینیک سلامت؛ درمان ویتیلیگو متناسب با شرایط شما
درمان لک و پیس یک نسخه ثابت برای همه بیماران ندارد. نوع ویتیلیگو، فعال یا پایدار بودن بیماری، محل ضایعات، وسعت درگیری، سن و پاسخ قبلی به درمان در انتخاب روش مناسب اهمیت دارند.
تیم پزشکی کلینیک سلامت با بررسی شرایط هر مراجعه‌کننده، مسیر درمانی مناسب را پیشنهاد می‌کند و در صورت نیاز، درمان‌های موضعی، نوردرمانی، اگزایمر یا روش‌های بازپیگمنتیشن و سلولی را بر اساس شرایط بیمار در برنامه درمانی قرار می‌دهد.
در حال حاضر درمانی که بتواند ویتیلیگو را در همه افراد به‌طور قطعی از بین ببرد وجود ندارد. با این حال، روش‌های مختلف می‌توانند در کنترل بیماری و بازگشت رنگ پوست مؤثر باشند و انتخاب آنها به شرایط بیمار بستگی دارد.
یک روش واحد برای همه بیماران وجود ندارد. داروهای موضعی، نوردرمانی، اگزایمر و در بیماران منتخب روش‌های بازپیگمنتیشن و سلولی می‌توانند در برنامه درمانی قرار بگیرند.
خیر. روش‌های سلولی معمولاً برای بیماران منتخب و به‌خصوص برخی ضایعات پایدار که پاسخ کافی به درمان‌های معمول نداشته‌اند مورد بررسی قرار می‌گیرند. فعال بودن بیماری، محل و اندازه ضایعات و شرایط پوست در تصمیم‌گیری اهمیت دارد.
خیر. ویتیلیگو یک بیماری خودایمنی است و از طریق تماس با فرد مبتلا منتقل نمی‌شود.
اگزایمر ۳۰۸ نانومتر یکی از روش‌های هدفمند نوردرمانی برای برخی بیماران مبتلا به ویتیلیگو است. میزان پاسخ به محل ضایعه، نوع بیماری و شرایط فرد بستگی دارد و معمولاً به چندین جلسه درمان نیاز است.
هزینه به نوع ویتیلیگو، وسعت ضایعات، روش درمان و تعداد جلسات مورد نیاز بستگی دارد. پس از ارزیابی پوست، روش مناسب و هزینه آن مشخص می‌شود.
بله، امکان پرداخت قسطی برای خدمات این بخش در نظر گرفته شده است. شرایط و نحوه پرداخت هنگام هماهنگی و با توجه به نوع خدمت توضیح داده می‌شود.
بله، ویتیلیگو بیماری مزمنی است و حتی پس از بازگشت رنگ پوست، امکان کاهش مجدد رنگ یا ایجاد ضایعات جدید وجود دارد. پیگیری و درمان نگهدارنده در برخی بیماران اهمیت دارد.
برای درمان لک و پیس در اصفهان با ما مشورت کنید
اگر درباره تشخیص ویتیلیگو، فعال یا پایدار بودن بیماری، نوردرمانی، لیزر اگزایمر، داروهای موضعی یا امکان استفاده از روش‌های سلولی سؤال دارید، اطلاعات تماس خود را وارد کنید تا تیم کلینیک سلامت برای راهنمایی و هماهنگی مشاوره با شما تماس بگیرد.
تماس با کلینیک سلامت
آدرس: اصفهان، شهرک سلامت، فاز یک، طبقه دو
تلفن: 03136032
اینستاگرام: salamat_clinic_esf
کانال واتساپ: کلینیک سلامت
خدمات اصلی که در این مرکز به شما عزیزان ارائه می شود. در هر گروه میتوانید جزییات هر خدمت را مشاهده کنید.
نظرات شما (0)
نظر خود را بنویسید
ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
نظر شما پس از بررسی و تأیید مدیر منتشر می‌شود.